HABER MERKEZÄ°
Kemal Tahir, (13 Mart 1910, İstanbul- 21 Nisan 1973, İstanbul), Türk romancı, yazar, senarist. Türk edebiyatının en üretken roman yazarlarından birisidir.
Sol dünya görüşüne sahip olan yazar, Marksizm’i Türk toplum yapısına uyarlamak için toplumu anlamaya çalışmış, edindiÄŸi bilgileri romanları yoluyla okuyucularına aktarmıştır. 13 Mart 1910’da Ä°stanbul’da dünyaya geldi. Gerçek adı Ä°smail Kemalettin Demir’dir. Babası, II. Abdülhamit’in yaverlerinden Yüzbaşı Tahir Bey; annesi, Osmanlı sarayında Abdülhamit’in kızı Nâile Sultan’ın hizmetinde bulunan Nuriye Hanım’dır. (Saraydaki adı “Hubser” idi) Kemal, âilenin ilk çocuÄŸu idi. Babasının görevleri nedeniyle ilk öğrenimini imparatorluÄŸun deÄŸiÅŸik yerlerinde sürdürdü. Ailenin 1923’te Ä°stanbul’a yerleÅŸmesinden sonra eÄŸitimine Mekteb-î Sultânî’de devam etti. Annesinin 1926 yılında veremden ölümü ve babasının ikinci bir evlilik yapması üzerine öğrenimini 10. sınıfta iken bıraktı. Önce Ä°stanbul’da avukat kâtipliÄŸi, sonra Zonguldak’taki kömür iÅŸletmelerinde ambar memurluÄŸu yaptı.
1932’de Ä°stanbul’a döndü. Vakit, Haber, Son Posta gazetelerinde röportaj yazarı, çevirmen, düzeltmen olarak çalıştı. 1933’te Kenan Åžahabettin, Ä°dris Ahmet, Ziya Ä°lhan, Yakup Kadri, Nuri Tahir, ErtuÄŸrul Åževket, Fakih Özden ve Arif Nihat Asya gibi yazar ve ÅŸairlerle “Geçit” adlı bir edebiyat dergisi çıkardı. Geçit dergisi kadrosundan ErtuÄŸrul Åževket (AvaroÄŸlu) ve Babıali’de tanıştığı Kerim Sadi, Türkiye Komünist Partisi üyesi olan komÅŸusu “Sarı” Mustafa Börklüce ve onun aracılığı ile tanıştığı ÅŸair Nâzım Hikmet gibi sosyalist aydınlarla arkadaÅŸlığı sonucu sosyalist fikirler ile tanıştı. 1934 ile 1936 arasında Yedigün ve Karikatür dergilerinde sekreterlik yaptı. Varlık ve Ses dergilerinde takma adlarla ÅŸiirler yayımladı, Karagöz gazetesinde baÅŸyazarlık, Tan’da yazı iÅŸleri müdürlüğü yaptı.
Ä°stanbul’un tanınmış gazetecileri arasına giren Kemal Tahir, 1937’de Ä°zmir’de öğretmenlik yapan Fatma Ä°rfan Akersin ile ilk evliliÄŸini yaptı. Bu evlilik, Kemal Tahir’in 1938’de hapse girmesi nedeniyle devam etmedi ve 1940 yılında boÅŸanma ile sonlandı.
Kemal Tahir, bahriyede görevli kardeÅŸi Nuri Tahir, Nâzım Hikmet, Hamdi Alev, Emine Alev, Hikmet Kıvılcımlı, Fatma Nudiye Yalçı, Kerim Korcan, Mehmet Ali Kantan, Seyfi Tekbilek ve Hüseyin Durugün’le beraber “askeri isyana tahrik ve teÅŸvik” suçlaması ile 13 Haziran 1938’de tutuklandı.
Tutuklanma gerekçesi, astsubay olan kardeÅŸi Nuri Tahir’e Sabahattin Ali’nin bir kitabını vermek idi. “Donanma Davası” veya “Bahriye Olayı” diye adlandırılan bu dava nedeniyle askerî mahkemede yargılandı, 15 yıl ağır hapis cezasına çarptırıldı.
Çankırı, Çorum, KırÅŸehir, Malatya cezaevlerinde 12 yıl hapis yattı. Hapishanedeki yıllarını okuyarak ve “sarı defterine” yazarak gecirdi. Takma isimle mizah öyküleri ve polisiye romanlar kaleme alan yazar, 1954 yılına kadar “Kemal Tahir” adını eserlerinde kullanamadı. “Göl Ä°nsanları”‘na alacağı iki öyküsünü hapisteyken Cemalettin “Mahir” takma adıyla Tan’da yayımladı.
Hapishane yıllarında Fatma Ä°rfan Hanım’a yazdığı mektuplar, “Kemal Tahir’den Fatma Ä°rfan’a Mektuplar” adıyla; Nazım Hikmet’in kendisine yazdığı mektuplar da “Kemal Tahir’e Mapushaneden Mektuplar” adıyla basıldı.
Yazar, 1950’de çıkan aftan yararlanıp serbest kaldı. Cezaevinden çıkar çıkmaz ikinci eÅŸi Semiha Sıdıka Hanım ile evlendi. Çiftin evliliÄŸi, Kemal Tahir’in 1973’teki vefatına kadar sürdü; çocukları olmadı. 1950’li yıllarda Körduman, Bedri Eser, Samim AÅŸkın, F. M. Ä°kinci, Nurettin Demir, Ali Gıcırlı gibi müstear isimlerle kitaplar yayımlamayı sürdüren Kemal Tahir’in Amerikalı yazar Mickey Spillane’den çevirdiÄŸi “Mayk Hammer” dizisi büyük ilgi gördü. Kemal Tahir’in F. M. Ä°kinci takma adıyla tercüme ettiÄŸi Kanun Benim isimli roman 1954 yılında ÇaÄŸlayan Yayınları tarafından yayınlanmış ve 100 binin üzerinde satış yapmıştır. Kemal Tahir, Mayk Hammer’in orijinal kitapların tamamını çevirdikten sonra “Mayk Hammer’in Yeni Maceraları”‘nı yazmaya devam etti; böylece Kemal Tahir’in kaleminden dört yeni Mayk Hammer romanı ortaya çıktı.Kemal Tahir’in F. M. Ä°kinci ismiyle yazdığı Mayk Hammer romanları ÅŸunlardır: Derini YüzeceÄŸim, Ecel Saati, Kara Nara ve Kıran Kırana.
Kemal Tahir 6-7 Eylül olayları’nın ertesinde, “Rum ve Ermeni azınlığa yönelik saldırıları komünistlerin tertiplediÄŸi iddiası” ile Aziz Nesin, Hasan Ä°zzettin Dinamo ve Asım Bezirci’nin de aralarında bulunduÄŸu 60 ÅŸair, yazar ve aydın ile birlikte bir kez daha tutuklandı, Harbiye Cezaevi’nde 6 ay yattı. Cezaevinden çıktıktan sonra, 14 ay kadar Aziz Nesin ile birlikte kurdukları Düşün Yayınevi’ni yönetti. Metin Erksan, Halit RefiÄŸ, Atıf Yılmaz ile senaryo çalışmaları yaptı.
Kemal Tahir’in ilk önemli eseri olan 4 bölümlük Göl Ä°nsanları baÅŸlıklı uzun öykü, Tan gazetesinde tefrika olarak yayınlandı. Eser 1955’te de kitap olarak neÅŸredildi. Bu eserde yıllar sonra ilk defa kendi adını kullandı.
Fotolu
