AA
Hatay’ın Antakya ilçesinde tespit edilen endemik yeni tür, keÅŸfeden kadın akademisyenin kızı Zeynep’in adıyla bitki literatürüne girdi.
Hatay Mustafa Kemal Ãœniversitesi (HMKÃœ) Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Ãœyesi Doç. Dr. Yelda Güzel, yaptığı yazılı açıklamada, keÅŸfettiÄŸi endemik türün, Antakya’da kayalık dar bir vadi haricinde dünyanın baÅŸka hiçbir yerinde bulunmadığını belirtti.
Gen merkezinin Ä°ran’ın Zagros DaÄŸları olduÄŸunu kaydeden Güzel, tür hakkında ÅŸu bilgileri verdi:
“1000 metre üzerindeki yüksekliklerde, karasal iklimde yetiÅŸen Dionysisa-Işıkotları cinsine mensup bir tür. 195 metrede, Antakya daÄŸlarında keÅŸfedilen bu tür ile cinsin Akdeniz kıyılarındaki ilk türü keÅŸfedilmiÅŸ oldu. O kadar nadir ki Antakya daÄŸlarındaki daracık, saklı bir kayalık vadi haricinde dünyanın hiçbir yerinde yok. KeÅŸif, cinsin yayılış alanından çok uzak oluÅŸu ve geri kalan türlerinden oldukça farklı özelliklere sahip oluÅŸu ile bilim camiasında da yankı uyandırdı. Bu endemik bitki keÅŸfi ile Türkiye bitki örtüsünün dünyadaki eÅŸsiz yeri bir kere daha tescillenmiÅŸ oldu.”
Güzel, sarı renkli bu yeni türün, Orta Asya kökenli cinsin diğer türlerinden üç çentikli, adeta fırfırlı taç yaprakları ile ayrıldığını kaydetti.
KEÅžFETTÄ° BÄ°TKÄ°YÄ° KADINLARA Ä°THAFEN Ä°SÄ°MLENDÄ°RDÄ°
ÇiçeÄŸe kızının ismi olan Zeynep adını verdiÄŸini ve bilimsel makalede “Zeynep Işık ÇiçeÄŸi” (Dionysia zeynepiae) olarak yayınlandığını aktaran Güzel, zor ÅŸartlara raÄŸmen ayakta kalabilen ve ışıl ışıl parlayabilen bu türün kendisine, narin görünümüne raÄŸmen çelik gibi dirençli bir kadını çaÄŸrıştırdığını anlattı.
Bu yüzden bitkiyi kızının adını vermesinin yanı sıra tüm kadınlara atfettiÄŸini kaydeden Güzel, “Zeynep adı güzellik ve süs ile özdeÅŸ. CoÄŸrafyamızdaki en yaygın kadın adı olduÄŸundan çiçeÄŸe Zeynep ismini, baÅŸta kızım olmak üzere bütün hemcinslerime ithafen verdim. Çetin coÄŸrafyamızda yüzyıllardır güneÅŸ gibi parlayan bütün Zeynep’lere, ninelerimize, analarımıza, kızlarımıza ve torunlarımıza atfediyorum. Åžartlar ne denli güçleÅŸirse güçleÅŸsin, parlamayı hiç unutmasınlar diye.” ifadelerini kullandı.
