HABER MERKEZÄ°
“SavaÅŸta yaÅŸadıklarım ve gördüklerim, özelikle insani açıdan çok derinden etkiledi beni. Siyasilerin çıkar çatışmaları arasındaki o savaÅŸta, sivillerin düştüğü durumu ve zulmü görmek çok zor ve acı bir tecrübeydi benim için. Yarım yüzyıl fotoÄŸraf makinesini elimden hiç düşürmedim.”
Kadınların hikayelerini paylaÅŸan, “Deneyim paylaşınca güzeldir” inancıyla çalışan Binyaprak ailesi olarak, 29 Ekim’de Binyaprak Hikâye Hasadı Hareketini baÅŸlattık. Cumhuriyetimizin 2. yüzyılına kadınların hikayelerini hediye etmek için çıktığımız Hikâye Hasadına, ilklerin hikayeleri ile devam ediyoruz. Semiha Es, dünyanın ilk kadın savaÅŸ foto muhabiri ve Türkiye’nin ilk gezi foto muhabiri olarak tarihe geçmiÅŸtir. 50 yıllık meslek hayatı boyunca, sadece çatışma alanlarındaki risklerle deÄŸil, aynı zamanda basındaki erkek egemenliÄŸiyle mücadele etmiÅŸtir, cesaret ve özverisiyle birlikte savaÅŸ bölgelerinde çalışmış ve zorlu koÅŸullara raÄŸmen olayların fotoÄŸraflarını çekerek gerçekleri dünyaya aktarmıştır.
Ailesi ve GençliÄŸi: 1912 yılında Ä°stanbul’un Vefa semtinde dünyaya gelen Semiha Es, çocukluk yıllarını mütevazı bir evde geçirdi. Ailesinin maddi durumu pek iyi deÄŸildi, ancak Semiha’nın müzik yeteneÄŸini keÅŸfeden ailesi, onu keman ve piyano kurslarına göndermek için ellerinden geleni yaptı. Bu kurslara gitmesi babasının ısrarıyla oldu. Babası, Fransızlar tarafından iÅŸletilen bir yolcu vapurunda giÅŸe memuruydu ve orada öğrendiÄŸi bazı Fransızca kelimeleri çocuklarına da öğretmeye çalışıyordu. 15 yaşına geldiÄŸinde, ailesine maddi destek saÄŸlamak amacıyla çalışmaya karar veren Semiha, yine Fransızlar tarafından iÅŸletilen telefon idaresinde santral memuru olarak iÅŸe baÅŸladı. Yaşı küçük olduÄŸu için ablasının adını kullanarak bu iÅŸe baÅŸladı. Telefon santralinde çalışmak o dönemde hiç de kolay deÄŸildi. 1929 yılında Cumhuriyet gazetesi bir güzellik yarışması düzenledi. Gazeteci Abidin Daver, Semiha’nın yarışmaya katılabilmesi için babasını ikna etti. 17 yaşındaki Semiha, yarışmaya katılmak için Cumhuriyet binasına gitti. Ancak jüri üyeleri, yaşının küçük olması nedeniyle baÅŸvurusunu reddetti. Dönüş yolunda 21 yaşındaki gazeteci Hikmet Feridun Es ile karşılaÅŸtı. Bu beklenmedik karşılaÅŸma, aralarında ölüme dek sürecek bir aÅŸkın doÄŸmasına neden oldu.
Kariyeri ve Çalışmaları: Maddi zorluklar, Semiha Es’in evlilik hayatını da etkiledi. EÅŸi çalışıyordu, ancak gazetecilik o dönemde yüksek bir gelire sahip bir meslek deÄŸildi. Hikmet Feridun Es, genç yaşına raÄŸmen meÅŸhur bir gazeteci olmasına raÄŸmen genel durum böyleydi. Bir süre sonra gezi yazılarıyla ün kazanan Hikmet Feridun, “modern Evliya Çelebi” olarak anılmaya baÅŸlandı. Türkiye’yi dünyaya tanıtan o idi. Ancak bu seyahatlerde sevgili eÅŸi Semiha Es’ten ayrı kalmak zorunda kalması onu üzüyordu. Buna bir çözüm arayan Hikmet Feridun, Semiha Es’e fotoÄŸraf çekmeyi öğretti. Böylece Semiha Es, fotoÄŸraf muhabiri olarak iÅŸ seyahatlerine katılabilecekti. Bu ÅŸekilde Semiha Es, dünyanın ilk kadın savaÅŸ foto muhabiri ve aynı zamanda Türkiye’de gezi muhabirliÄŸi yapan ilk kadın oldu. Semiha Es, savaÅŸ bölgelerinde çalışırken elini ve saçını gizlemek zorunda kalmıştır. Türkiye’ye döndüğünde ise emek sömürüsüyle mücadele etmek zorunda kalmıştır. Hak ettiÄŸi ücreti alamamış, hatta bazı fotoÄŸraflarında bile imzası kullanılmamıştır. Ancak tüm bu zorluklara raÄŸmen, Semiha Es, dünya çapında gazetecilik yapabileceÄŸimizi gösteren maceralı hayat hikayesiyle hatırlanmayı hak etmektedir. Semiha Es, tarihe geçmiÅŸ bir isim olmanın yanı sıra, birçok insanın hayatında derin bir etki bırakmıştır. Onun çalışmaları ve mücadelesi, hatıralarımızda ve kalplerimizde yaÅŸamaya devam edecektir.
Cesur duruÅŸu ve ilham verici öyküsüyle Semiha Es’i saygıyla anıyoruz.
