HABER MERKEZÄ°
20’nci yüzyıl Türk edebiyatının en farklı ÅŸairi Asaf Hâlet Çelebi’nin hayatını sizler için derledik. Çelebi, tesirini eski DoÄŸu medeniyet ve masallarından alan, egzotik ÅŸiirleriyle tanınmış cumhuriyet devri ÅŸairidir.
27 Aralık 1907’de Ä°stanbul’da doÄŸan ÅŸair yine Ä°stanbul’da, 15 Ekim 1958’de vefat etti. 1945 yılında dayısının kızı Nermin Çelebiler ile evlendi; bu evlilikten Ömer Halet adında bir oÄŸlu oldu. Dahiliye Nezareti Åžifre Kalemi Müdürü, Mehmet Sait Hâlet Bey’in oÄŸlu olan Çelebi Galatasaray Lisesi’nde 8 yıl eÄŸitim gördü.
Babasından Fransızca ve Farsça, Mevlevi Åžeyhi Ahmet Remzi Dede (Akyürek) ile Rauf Yekta Bey’den musiki ve nota dersleri aldı. Kısa bir süre kaldığı Fransa’dan dönüşünde üç yıl Sanayi-i Nefise Mektebi’nde öğrenim gördü. Galatasaray Lisesi’ndeki eÄŸitimini bitirmeden okuldan ayrıldı. Daha sonra Adliye Meslek Mektebi’ne kaydını yaptırdı ve 1 yıl sonra Ãœsküdar Adliyesi’nde zabıt kâtibi olarak iÅŸe baÅŸladı.
Şairliğinin yanında birçok meslek gruplarında da bulundu. Çelebi, daha sonraki yıllarda Osmanlı Bankası, Devlet Deniz Yolları İşletmesi ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü kitaplığında çalıştı. Gençlik yıllarında divan edebiyatından etkilenerek gazel ve rubai yazdı.
1937’den sonra serbest ölçü kullanmaya ve Batı ÅŸiirinin tekniklerine yönelmeye baÅŸladı. Yeni ÅŸiir akımının önde gelen dergilerinden Ses, Hamle, Sokak, Servet-i Fünun-Uyanış’ta ve Gün gazetesinde 1938-1941 yılları arasında ilk ÅŸiirleri yayınlandı.
Ses, imge, anlam ve düşünce olarak kültürler arası ve metinler arası bir nitelik taşıyan ÅŸiirleriyle Asaf Hâlet, Türk ÅŸiirinde ‘modern gelenekçi’ tavrın temsilcisi oldu.
Åžiire bakış açısını ‘Mesela esasen, müşahhas malzeme ile mücerret olan hayali yaÅŸatabilmektir. Yani mücerret ÅŸiir, bilakis mücerret mefhumlu kelimelerden mümkün mertebe soyunmuÅŸ olan ve toplu bir halde mücerret bir mana anlatan ve bize o ihtisası veren ruh anının ifadesini taşıyan ÅŸiirdir.’ diyerek açıkladı.
Çoğu kişiye manasız gelen söz kalıplarıyla şiirler yazdığı için çok büyük eleştirilere maruz kalmıştı.
YaÅŸadığı dönemde, eleÅŸtiriler hiç bitmedi. Fakat günümüzde Asaf Hâlet Çelebi’nin kısa ÅŸiirlerine ‘modern gazel’ diyebiliriz. Bu da Asaf Halet Çelebi’yi 20’nci yüzyıl çaÄŸdaÅŸ Türk edebiyatı içinde çok farklı bir yere yerleÅŸtirir.
Bu ÅŸiirinden sonra sanat çevresi onu daha da garipsedi. Soyut ÅŸiire Åžeyh Galip’ten beri aÅŸinaydı Türk okuru aslında. Ama hiçbiri Asaf Halet Çelebi’nin durduÄŸu noktada deÄŸildi.
Oğlu Ömer dışında eğlencesi olmayan, şiiri gibi kişiliğiyle de çağdaşı sanatçılardan farklı bir kuyruklu yıldız gibiydi.
