HABER MERKEZÄ°
Türk KurtuluÅŸ Savaşı’nın ve Türk Ä°nkılâplarının büyük önderi Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün, Türk vatanının bağımsızlığını kazanması için giriÅŸtiÄŸi savaÅŸ ve Türk milletini çaÄŸdaÅŸ uygarlık seviyesine ulaÅŸtırmak amacıyla gerçekleÅŸtirdiÄŸi inkılâplarla geçen yaÅŸamı 57 yıl sürmüş ve Büyük Önder 10 Kasım 1938’de ebediyete intikal etmiÅŸtir.
Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye’yi bütün kurumları ile çaÄŸdaÅŸ uygarlığın bir üyesi yapan, insanlık tarihine mal olmuÅŸ büyük bir önderdir. O’nun yüceliÄŸini her yönüyle temsil edecek, ilke ve inkılâpları ile çaÄŸdaÅŸlaÅŸmaya yönelik düşüncelerini yansıtacak bir anıtmezar yapma fikri, Atatürk’ü kaybetmenin derin hüznü içindeki Türk milletinin ortak isteÄŸi olarak belirmiÅŸ ve yapımına karar verilmiÅŸtir.
ANITKABÄ°R NE ZAMAN YAPILDI?
Anıtkabir projesinin belirlenmesinden sonra, inÅŸaatın baÅŸlayabilmesi için ilk aÅŸamada kamulaÅŸtırılma çalışmalarına baÅŸlandı. Anıtkabir’in inÅŸaatı ise 9 Ekim 1944’de görkemli bir temel atma töreni ile baÅŸladı. Anıtkabir’in inÅŸası 9 yıllık bir süre içinde 4 aÅŸamalı olarak yapılmıştır.
Birinci Kısım Ä°nÅŸaat: Toprak seviyesi ve aslanlı yolun istinat duvarının yapılmasını kapsayan birinci kısım inÅŸaata 9 Ekim 1944’te baÅŸlamış ve 1945’te tamamlanmıştır.
Ä°kinci Kısım Ä°nÅŸaat: Mozole ve tören meydanını çevreleyen yardımcı binaların yapılmasını kapsayan ikinci kısım inÅŸaat 29 Eylül 1945’te baÅŸlamış, 8 AÄŸustos 1950’de tamamlanmıştır. Bu aÅŸamada inÅŸaatın kâgir ve betonarme yapı sistemine göre, temel basıncının azaltılması göz önünde tutularak, anıt kütlesinin “temel projesinin” hazırlanması kararlaÅŸtırılmıştır. 1947 yılı sonuna kadar mozolenin temel kazısı ve izolasyonu tamamlanmış ve her türlü çöküntüleri engelleyecek olan 11 metre yüksekliÄŸinde betonarme temel sisteminin demir montajı bitirilme aÅŸamasına gelmiÅŸtir.
Giriş kuleleri ile yol düzeninin önemli bir kısmı, fidanlık tesisi, ağaçlandırma çalışmaları ve arazinin sulama sisteminin büyük bir bölümü tamamlanmıştır.
Üçüncü Kısım İnşaat: Anıtkabir üçüncü kısım inşaatı, anıta çıkan yollar, aslanlı yol, tören meydanı ve mozole üst döşemesinin taş kaplaması, merdiven basamaklarının yapılması, lahit taşının yerine konması ve tesisat işlerinin yapılmasını kapsıyordu.
Dördüncü Kısım Ä°nÅŸaat: Anıtkabir’in 4. kısım inÅŸaatı ise ÅŸeref holü döşemesi, tonozlar alt döşemeleri ve ÅŸeref holü çevresi taÅŸ profilleri ile saçak süslemelerinin yapılmasını kapsıyordu. Dördüncü kısım inÅŸaat 20 Kasım 1950’de baÅŸlamış ve 1 Eylül 1953’te bitirilmiÅŸtir.
ANITKABÄ°R’Ä°N ÖZELLÄ°KLERÄ°
Türk mimarlığında 1940-1950 yılları arası, “II. Ulusal Mimarlık Dönemi” olarak adlandırılır. Bu dönemde daha çok anıtsal yönü ağır basan, simetriye önem veren, kesme taÅŸ malzemenin kullanıldığı binalar yapılmıştır. Anıtkabir bu dönemin özelliklerini taşımaktadır. Bu dönem özellikleri ile Anıtkabir’de Selçuklu ve Osmanlı mimari özelliklerine ve süsleme öğelerine sıkça rastlanır. ÖrneÄŸin dış cephelerde, duvarların çatı ile birleÅŸtiÄŸi yerde kuleleri dört yandan saran Selçuklu taÅŸ işçiliÄŸinde testere diÅŸi olarak adlandırılan bordür bulunmaktadır. Ayrıca Anıtkabir’in bazı yerlerinde (Mehmetçik Kulesi, Müze Müdürlüğü) kullanılan çarkıfelek ve rozet denilen taÅŸ süslemeler Selçuklu ve Osmanlı sanatında da göze çarpmaktadır. Bütün bu özellikleriyle yapıldığı dönemin en iyi örneklerinden biri olan Anıtkabir yaklaşık 750.000 m² lik bir alanı kaplamakta olup, Barış Parkı ve Anıt Bloku olarak iki kısma ayrılır.
