Eleştiri, hayatın olmazsa olmazı. Ne eleştiriye tahammül edebiliyoruz ne de onsuz yapabiliyoruz. Peki bu denli hayatımızın içinde olan bu olguyu nasıl daha işlevsel kullanabiliriz?
Eleştiri yapıcı ve yıkıcı olmak üzere ikiye ayrılıyor. Yapıcı olanı bize bir şey öğretmeyi amaçlayıp iyiliğimize olana deniyor. Yıkıcı olan ise aslında yapanın kendini anlattığı ama senin kendini kötü hissetmene sebebiyet verenine deniyor.
Aslında eleÅŸtiriyi doÄŸru ya da yanlış diye sınıflandırmak yetecekken bizler ‘beni küçümsedi’, ‘üzerimden prim yapıyor’, ‘kendini üstün görüyor.’ gibi anlamlar yükleyerek eleÅŸtiriyi ilahlaÅŸtırıyoruz maalesef.
Eleştirinin dozu kaçtığında başvurulacak birkaç metot var:
1.Eleştireni silahsızlandırmak yani eleştirildiğin konunun doğru olmasa bile küçük bir noktasını kabul etmek. Böylece eleştiren gardını indirebilir.
2. EleÅŸtiriyi yapanın eleÅŸtirisini kabul edip öyle düşünmediÄŸini söylemek. ‘Sen böyle düşünüyor olabilirsin ama ben böyle düşünmüyorum’ gibi.
3. EleÅŸtiri yapanın niyetini sevmedin diyelim, kısa net bir ÅŸekilde ‘dediklerinden hoÅŸlanmadım. ‘ , ‘söylediklerin beni rahatsız etti.’ demek.
4. Sizden yüksek statüde biri karşıdaki ya da yaşını başını almış bir akraba ona ‘Siz daha tecrübelisiniz, ne önerirsiniz’ denebilir.
5. Eleştirenin önceden size olan tavırlarından niyetini bilip ona göre söylediğini önem göstermek de önemli.
Her eleştiri sizdeki yanlışı, noksanı görmek için değil bazıları da sizi kıskandığı, haset ettiği, sizdeki bir şeye özendiği için yapılıyor da olabilir.
Eleştiri yapan kişi hayatınızın neresinde? Sizin için anlamı ne? Bugüne kadar faydalı bir söylemi var mı? Bunlara bakıp bu ölçüde söylediğine ehemmiyet göstermek daha doğru.
Sürekli eleştirilen çocuk ikiyüzlü ve yalancı olur bunu da unutmamak lazım.
Siz birini eleÅŸtireceÄŸinizde ‘sandviç tekniÄŸi’ uygulayın mesela. Önce güzel bir özelliÄŸini sonra eleÅŸtireceÄŸiniz konuyu sonra güzel bir kapanışla cümlenizi tamamlayın. Çok etkili olacağını göreceksiniz.
Unutmayın gereksiz eleştiri gizli hayranlıktır.
Aytmatov
Yıkıcı eleştiriyi sürekli yapan insanlar büyük ölçüde kendinden bahsediyordur. Kendine duyduğu öfkeyi size yansıtıyordur.
Ä°ÅŸi bilen yapar,
Az bilen akıl verir,
Bilmeyen eleÅŸtirir,
Yapamayan çamur atar…
Konfüçyüs
