Kadim kentim Hatay, Türkiye’nin en eski yerleşim yerlerinden biri olarak tozlu raflarda karşımıza çıkar. Yapılan araştırmanlar kentin geçmişi iskân tarihinin M.Ö. yüz binli yıllara rastlayan orta Paleolitik döneme kadar uzandığını ifade edilmekte ve bunun 2,5 milyon yıl öncesine kadar uzanabileceği de belirtilmekte.
Antakya, tarih boyunca depremlerle en çok yıkıma uğramış şehirlerden biridir. Bilindiği üzere şehir 7 defa yerle bir olmuş ve Anka Kuşu gibi yeniden ayağa kalkarak inşa edilmiştir.
Tarih boyunca büyük yıkıma neden olan bazı büyük depremler ise;
Hatay Valiliği’nin internet sitesinde yer alan bilgilere göre, “M.Ö.148, 130, 83-90 arası, M.S. 35,37 ve 41-45 arası, 115, 341, 365, 396, 458, 526, 528 ve 531-534 arası, 532, 551, 557, 588, 589 yıllarında meydana gelmiştir” Elbette depremler bunla sınırlı kalmamıştır. Milattan Sonra da büyük yıkımla ve ölümle sonuçlanan depremler yaşanmıştı.
Son olarak acısı taze olan ve uzun bir süre hafızlardan silinmeyecek olan 6 Şubat ve 20 Şubat 2023 depremi oldu. Evet, Hatay aktif fay hattı bulunan ve deprem bölgesi olan bir şehir. Ülke olarak aktif fay üzerindeyiz. Ama bu bir çözüm değildi. Çözüm bizlerin elindeydi. Bilim Adamlarına kulak vermedik, aylar öncesinde başlayan öncü depremlerde bilim adamları bas bas dikkat edin diye bağırırken bizler bir kat daha bin yapma derdine düştük, apartmanların alt katı geniş bir iş yeri olsun diye kolon kestik ve en acısı Şehir merkezi genişlesin diye dere yatağını kurutup üzerine evler inşa ettik. Bütün bu yaşananlar alınmayan önlemlerin felaketi…
***
Depremde neden en çok Antakya zarar gördü gelin size onun ufak araştırmasını size sunayım.
“Amik Gölü, tarım arazisi kazanmak, taşkınları ve sıtma hastalığını önlemek amaçları ile 1954 yılında başlayan 1975 yılına kadar devam eden çalışmalar sonucunda tamamen kurutulmuştur. Yani aktif fay hattı bulunan bir yerin hiç yapmaması gerek bir işlem yapılarak, kurutulan alanın üzerinde şu an Hatay Havaalanı yer aldı, her yağmurda da su taşkınları yaşadı. Henüz birkaç yıldır yeni yapılmış olan Hatay Devlet Hastanesi ’de bu alana yapıldı ve depremde büyük hasar alıp kullanılamaz hale geldi.”
Antakya’nın merkezinde ne oldu?
“Gölü besleyen mini kanallar ya kapatıldı ya da Asi Nehri’ne aktarıldı. Asi Nehrinin hinterlandı daraltılarak merkez büyütüldü. Binaların çoğu eskiden Asi Nehri hinterlandında olan topraklar. Antakya’daki zemin sıvılaşmasının sebebi kurutulan Amik Gölü ve bataklıklar başta olmak üzere merkezde Asi Nehri’nden çaldığımız topraklar”
Kısa ve öz bir açıklama ile doğayla oynamak akıl işi değildir. Sen doğaya ayak uyduracak ve ona göre hayatını şekillendireceksin. Eğer sen doğayla inatlaşırsan, doğa öyle böyle yerini alır. Bilimden uzak hareket ettikçe maalesef tarih yapılan hataları tekerrür etmeyi daha çok sever….
